Een nieuwe of ingrijpend aangepaste elektrische installatie moet vóór ingebruikname op veiligheid en naleving van NEN 1010 worden gecontroleerd. Bij een NEN 1010-inspectie beoordeelt een vakbekwame inspecteur of de laagspanningsinstallatie veilig is aangelegd en klaar is voor gebruik.
Zo’n keuring geeft duidelijkheid over de staat van de installatie. De controle bestaat doorgaans uit een visuele inspectie, metingen en beproevingen. Denk aan het beoordelen van beveiligingen, aardingsvoorzieningen, isolatieweerstand en de aanwezigheid van schema’s. De bevindingen worden vastgelegd in een inspectierapport.
Wil je weten wanneer deze keuring wordt toegepast en welke installaties binnen het toepassingsgebied vallen? Je leest wat NEN 1010 inhoudt, waarom de norm belangrijk is voor een veilige oplevering en hoe een inspectie verloopt. Ook wordt duidelijk hoe een keuring van een nieuwe of aangepaste installatie verschilt van een periodieke controle van een bestaande installatie.
Belangrijkste punten
- Een nieuwe of ingrijpend aangepaste elektrische installatie wordt vóór ingebruikname beoordeeld op veilige aanleg en naleving van de norm.
- De keuring combineert een visuele controle met metingen en beproevingen. Zo komen mogelijke tekortkomingen in onder meer beveiliging, aarding en documentatie aan het licht.
- De norm geldt voor laagspanningsinstallaties in onder meer woningen, zakelijke en industriële gebouwen, landbouwlocaties en tijdelijke installaties.
- Een opleveringskeuring verschilt van een periodieke controle van een bestaande installatie. Welke beoordeling past, hangt onder meer af van de situatie en het doel van de inspectie.
- Een inspectierapport legt de bevindingen vast en geeft inzicht in de veiligheid en staat van de installatie bij oplevering.
Wat is een NEN 1010 keuring?
Een NEN 1010-keuring beoordeelt of een nieuwe of aangepaste elektrische laagspanningsinstallatie veilig is aangelegd. De controle richt zich op de installatie vóór ingebruikname en op de eisen voor oplevering.
Keuring bij ingebruikname
Bij een nieuwe installatie controleert een inspecteur de aanleg voordat deze in gebruik wordt genomen. Is alleen een deel toegevoegd of gewijzigd, dan beoordeelt de inspecteur dat werk en kijkt die ook of de wijziging de veiligheid van de bestaande installatie nadelig beïnvloedt. De controle kan tijdens de installatie en bij de oplevering plaatsvinden. De uitkomsten worden opgenomen in een inspectierapport.
Gecontroleerde onderdelen van de installatie
De inspectie omvat een visuele controle, metingen en beproevingen. De inspecteur beoordeelt bijvoorbeeld de bescherming tegen elektrische schokken en thermische invloeden, de keuze van kabels en beveiligingstoestellen en de staat van aardingsvoorzieningen en aardlekschakelaars. Ook kunnen isolatieweerstand en impedantie worden gemeten. Verder controleert de inspecteur of schema’s, tekeningen en waarschuwingsborden aanwezig en bruikbaar zijn.
Het rapport beschrijft de bevindingen en kan tekortkomingen benoemen, zoals ontbrekende afschermingen of aansluitschema’s. Bij een afwijking moet eerst duidelijk zijn welk onderdeel niet voldoet. Herstel en een daaropvolgende controle kunnen nodig zijn voordat de installatie veilig in gebruik kan worden genomen.
Verplichting bij nieuwe of aangepaste installaties
In Nederland moeten nieuwe of aangepaste elektrische laagspanningsinstallaties vóór ingebruikname op veilige aanleg en naleving van NEN 1010 worden gekeurd. De norm geldt voor nieuwe elektrische installaties en vormt volgens het Bouwbesluit een basis voor veilige aanleg. Een wijziging aan bijvoorbeeld een verdeelinrichting vraagt eveneens aandacht: de beoordeling kijkt naar het aangepaste werk en de invloed daarvan op de bestaande installatie.
De kosten hangen onder meer af van het type en de omvang van de installatie, de omgeving, het bruto vloeroppervlak en het aantal verdeelinrichtingen. Een locatie met meerdere hoofd- en onderverdelers vraagt om een andere inspectieomvang dan een kleine installatie.
Inspectie van bestaande installaties
Voor bestaande installaties is het onderscheid met NEN 3140 belangrijk. NEN 1010 richt zich op de oplevering van nieuwe of ingrijpend aangepaste installaties; NEN 3140 bevat voorschriften voor veilig gebruik en periodieke controle van bestaande installaties. Zo beoordeelt een periodieke controle niet hetzelfde als een eerste inspectie vóór ingebruikname.
Voldoet een installatie niet aan NEN 1010, dan worden de vastgestelde gebreken in de rapportage beschreven. Herstel van die punten is nodig om de tekortkomingen weg te nemen; daarna kan worden vastgesteld of de installatie aan de eisen voldoet. Een inspectierapport maakt zo inzichtelijk welke onderdelen aandacht vragen.
Doel en toepassing van een NEN 1010-keuring
Het doel is vaststellen of een elektrische installatie bij oplevering aan de veiligheidsuitgangspunten van NEN 1010 voldoet. De norm beschrijft minimumveiligheidseisen voor elektrotechnische installaties. In Nederland verwijst het Bouwbesluit naar deze norm voor veilige oplevering. De inspectie brengt afwijkingen in beeld, zodat duidelijk wordt welke onderdelen aandacht vragen voordat de installatie wordt gebruikt.
Bij een nieuwe of ingrijpend aangepaste installatie is de keuring doorgaans een eenmalige opleveringsinspectie. Daarbij gaat het om de veiligheid en uitvoering van het nieuwe werk, niet om een periodieke controle met een vast interval. Een uitbreiding kan bijvoorbeeld aanleiding zijn om zowel het gewijzigde deel als de invloed op de bestaande installatie te beoordelen.
Periodiek heronderzoek heeft een ander doel. Voor een bestaande installatie worden controles gekoppeld aan veilig gebruik en de actuele staat. NEN 3140 bevat daarvoor voorschriften; NEN 1010 richt zich op de oplevering van nieuwe of ingrijpend aangepaste installaties. De benodigde frequentie van een periodieke controle hangt onder meer samen met leeftijd, kwaliteit, omgevingsinvloeden en de deskundigheid van gebruikers.
Na de opleveringsinspectie worden de bevindingen vastgelegd in een inspectierapport. Daarin staat welke installatie is beoordeeld, welke inspectiecriteria zijn toegepast en wat de visuele controle, metingen en beproevingen hebben opgeleverd. Bij een wijziging kan het rapport ook aanbevelingen voor herstel of verbetering bevatten. Zo zijn bevindingen te koppelen aan concrete onderdelen, zoals een beveiligingstoestel of ontbrekende documentatie.
Een inspectierapport beschrijft de uitkomsten van de keuring. Een conformiteitscertificaat is een afzonderlijke verklaring over overeenstemming. De documentnaam geeft op zichzelf niet aan welke onderdelen zijn onderzocht. Kijk daarom naar de beschreven installatie, de inspectiecriteria en de resultaten. Bij een aangepaste verdeelinrichting is bijvoorbeeld relevant of het rapport de wijziging en de gevolgen voor de rest van de installatie behandelt.
De kosten van een NEN 1010-keuring hangen af van de omvang en complexiteit van het werk. De prijs verschilt bijvoorbeeld tussen een beperkte uitbreiding en een locatie met meerdere verdeelinrichtingen. Ook de omgeving waarin de elektrische installatie wordt gebruikt, speelt mee. De prijs hangt af van de situatie en volgt na een offerteaanvraag.
Voor een gerichte kosteninschatting zijn het bruto vloeroppervlak, het type installatie en het aantal hoofd- en onderverdelers van belang. Ook beschikbare tekeningen en schema’s helpen om de inspectie af te bakenen. Een heldere projectomschrijving maakt duidelijk welke delen nieuw zijn, welke zijn aangepast en welke beoordeling bij de oplevering past.
Waarom wordt NEN 1010 toegepast voor de veiligheid van elektrische installaties?
NEN 1010 beschrijft minimumveiligheidseisen voor elektrotechnische installaties bij oplevering in Nederland. De inspectie brengt met visuele controles en metingen risico’s en afwijkingen in een nieuwe installatie in beeld.
Aardverbinding en vereffening
De inspecteur beoordeelt of aardingsvoorzieningen en vereffeningsverbindingen aanwezig zijn en goed zijn aangesloten. Die verbindingen vormen onderdeel van de bescherming tegen elektrische schok. Met metingen kan de inspecteur nagaan of de elektrische verbindingen voldoen aan de eisen voor de installatie. Bij een wandcontactdoos van 230 V AC kan bijvoorbeeld de aardcircuitimpedantie worden gemeten. De uitkomst helpt beoordelen of de beschermingsmaatregelen werken zoals bedoeld.
Visuele controles en metingen
Een visuele controle richt zich onder meer op bescherming tegen elektrische schokken en thermische invloeden. Ook beoordeelt de inspecteur of geleiders en beveiligingstoestellen passend zijn gekozen. Daarna volgen metingen en beproevingen, bijvoorbeeld van isolatieweerstand en impedantie. Ook de fasevolgorde en werking van beveiligingstoestellen kunnen worden gecontroleerd. Door deze stappen te combineren, ontstaat een vollediger beeld dan met alleen een visuele controle van de meterkast.
Technische documentatie helpt de inspecteur de installatie te begrijpen en bevindingen aan onderdelen te koppelen. Daarom controleert die of tekeningen en schema’s aanwezig zijn en aansluiten op de gerealiseerde situatie. Ook waarschuwingsborden maken deel uit van de beoordeling. Ontbreekt bijvoorbeeld een aansluitschema, dan kan dat in het rapport worden vermeld. Actuele informatie maakt duidelijk bij welke stroomketen, verdeler of beveiliging een bevinding hoort.
Beveiligingstoestellen moeten passen bij de elektrische installatie en de geleiders die ze beschermen. De inspecteur beoordeelt onder meer de keuze van de beveiligingen en controleert de werking met metingen of beproevingen. Ook aardlekschakelaars en andere beveiligingsinrichtingen kunnen worden meegenomen. Zo kan de controle afwijkingen aan het licht brengen, zoals een onjuist gekozen beveiligingstoestel of ontbrekende afscherming. De resultaten worden vastgelegd bij de oplevering.
Een meetresultaat krijgt betekenis binnen het geheel van de installatie. Zo mag het spanningsverlies tussen het begin van de installatie en de aansluitpunten bij normaal bedrijf maximaal 5% van de nominale spanning bedragen. De inspecteur beoordeelt daarnaast of stroomketens door scheiding zijn beschermd en of elektrisch materieel bereikbaar is voor bediening, identificatie en onderhoud. Periodiek heronderzoek van bestaande installaties heeft een ander doel dan de beoordeling bij oplevering: daarbij wordt de actuele staat met visuele controles en metingen getoetst.

Wat houdt de NEN 1010 inspectie in?
Een opleveringsinspectie beoordeelt nieuwe of ingrijpend gewijzigde laagspanningsinstallaties. De inspecteur controleert de aanleg vóór ingebruikname en legt de bevindingen vast.
Inspectie na aanleg of ingrijpende wijziging
Bij nieuwbouw beoordeelt de inspecteur de elektrische installatie als geheel. Bij een ingrijpende wijziging ligt de nadruk op het aangepaste deel en de invloed daarvan op de rest van de installatie. De inspectie kan tijdens de aanleg plaatsvinden en wordt bij de oplevering afgerond. Zo kunnen afwijkingen worden gevonden voordat de installatie in gebruik wordt genomen.
De beoordeling omvat een visuele controle, metingen en beproevingen. De inspecteur controleert onder meer beveiligingstoestellen, aardingsvoorzieningen, geleiders en de bescherming tegen elektrische schokken. Ook bekijkt die schema’s en tekeningen, zodat de documentatie aansluit bij de gerealiseerde installatie. Een ontbrekend aansluitschema of een verkeerd gekozen kabeltype kan als bevinding worden genoteerd.
Na afloop beschrijft het inspectierapport de aard en omvang van de installatie, de toegepaste inspectiecriteria en de resultaten. Bij een uitbreiding kan het rapport ook aanbevelingen voor herstel of verbetering bevatten. Zo zie je welke onderdelen aandacht vragen en waarop een eventuele vervolgcontrole zich kan richten.
Eerste controle van een laagspanningsinstallatie
De eerste inspectie is de initiële beoordeling van een nieuwe laagspanningsinstallatie volgens NEN 1010. De inspecteur inventariseert de installatie en vergelijkt de uitvoering met de beschikbare schema’s en tekeningen. Daarna volgen de visuele controle, metingen en beproevingen. De resultaten geven inzicht in de staat en veiligheid bij oplevering.
Metingen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op isolatieweerstand en impedantie. Ook aardingsvoorzieningen en beveiligingstoestellen worden beoordeeld. Welke controles nodig zijn, hangt af van de onderdelen en de opbouw van de installatie. Bij een hoofdverdeler met meerdere stroomketens is bijvoorbeeld aandacht nodig voor de samenhang tussen verdeling, beveiliging en documentatie.
Deze eerste controle verschilt van periodiek heronderzoek. NEN 1010 richt zich op oplevering van nieuwe of ingrijpend aangepaste installaties; NEN 3140 bevat voorschriften voor het veilige gebruik van bestaande installaties. Voor een bedrijf is dat onderscheid relevant: de oplevering beoordeelt de aanleg, terwijl periodieke controles de veiligheid tijdens gebruik toetsen. De Arbowet verlangt van werkgevers een veilige werkomgeving, en een controle helpt de staat van elektrische installaties daarbij inzichtelijk te houden.
NEN 1010:2020 is een nieuwe versie van de norm; de belangrijkste wijzigingen verdienen daarom aandacht bij de beoordeling. In Nederland mag een NEN 1010-keuring volgens de Arbowet alleen worden uitgevoerd door vakbekwaam personeel met de benodigde deskundigheid. Daarnaast moeten NEN 1010-keuringen in Nederland worden uitgevoerd door officieel gecertificeerde inspecteurs die een geldig certificaat kunnen tonen.
De keuring omvat metingen van isolatieweerstand, aardlekschakelaars, aardingsvoorzieningen en beveiligingsinrichtingen. Elektrische laagspanningsinstallaties worden volgens de NEN 3140 regelmatig geïnspecteerd; de frequentie loopt uiteen van 1 tot 14 jaar. De kosten van een NEN 1010-keuring zijn onder meer afhankelijk van het totale bruto vloeroppervlak van de te inspecteren locatie. Bij het plannen van inspecties is het dus zinvol rekening te houden met zowel de omvang van de locatie als de vereiste deskundigheid.
Doel en toepassingsgebied van een NEN 1010-inspectie
De norm beschrijft veiligheidsvoorschriften voor elektrische laagspanningsinstallaties. Het toepassingsgebied omvat uiteenlopende gebouwen, terreinen en tijdelijke installaties.
Toepasselijke NEN 1010-norm
NEN 1010:2020 is de Nederlandse norm voor elektrische laagspanningsinstallaties. De norm is gebaseerd op Europese laagspanningsinstallatievoorschriften uit de HD 60364-reeks. Bij een nieuwe installatie helpt deze norm beoordelen of de aanleg voldoet aan de veiligheidsuitgangspunten voor oplevering.
De beoordeling hangt samen met het uitgevoerde werk. Bij een nieuw aangelegd systeem gaat het om de installatie bij oplevering. Bij een wijziging ligt de aandacht op het aangepaste deel en de invloed daarvan op de bestaande installatie. Zo kan een inspectie beoordelen of een uitbreiding de veiligheid van de bestaande installatie nadelig beïnvloedt.
NEN 1010 en NEN 3140 hebben verschillende toepassingen. NEN 1010 richt zich op nieuwe of ingrijpend aangepaste installaties. NEN 3140 bevat voorschriften voor het veilige gebruik van bestaande elektrische installaties. Een periodieke NEN 3140-keuring is daarom niet hetzelfde als een eerste beoordeling volgens NEN 1010. Het doel en de staat van de installatie bepalen welke norm relevant is.
Ook de documentatie is van belang voor de beoordeling. Tekeningen en schema’s geven inzicht in de opbouw en de stroomketens. Na een wijziging moeten die gegevens helpen om de actuele uitvoering te begrijpen. Zo kan de inspecteur bevindingen aan het juiste deel van het systeem koppelen.
Gebieden waarop NEN 1010 wordt toegepast
De norm geldt voor elektrische installaties in gebouwen en op terreinen. Daaronder vallen locaties voor bewoning, zoals woningen en woongebouwen. Ook zakelijke, openbare en industriële gebouwen en terreinen vallen binnen het toepassingsgebied. De bestemming van een ruimte helpt bepalen hoe de installatie wordt beoordeeld.
Ook land- en tuinbouwlocaties en terreinen voor veeteelt vallen binnen het toepassingsgebied. De inspectie richt zich daar op de elektrische installatie die bij het gebouw of terrein hoort. Daarnaast omvat de norm bouwterreinen en tijdelijke installaties voor tentoonstellingen, kermissen en andere toepassingen.
Ook een tijdelijke installatie moet worden beoordeeld op de aanleg en de beoogde toepassing. Denk aan een elektrische voorziening op een bouwterrein of tijdens een tentoonstelling. De inrichting verschilt per locatie, maar de centrale vraag blijft of de installatie veilig is aangelegd volgens de relevante voorschriften.
Bij een bestaande installatie zonder nieuwe of ingrijpende aanpassing staat veilig gebruik centraal. Daarvoor zijn de voorschriften van NEN 3140 van belang. Zo helpt het onderscheid tussen bestemming, nieuw werk en bestaand gebruik bepalen welke beoordeling past.
ELVION GROUP
ELVION GROUP helpt je technische keuzes rond elektrische installaties helder te krijgen. Denk je na over een nieuwe groepenkast of een aanpassing, dan kun je bespreken welke oplossing bij jouw situatie past. Het aanbod omvat AEG Groepenkasten en onderhoudscontracten voor technische installaties.
Een NEN 1010-keuring draait om veilige aanleg en oplevering. Een bestaande installatie vraagt om een andere beoordeling dan nieuw of aangepast werk. Met dat onderscheid in gedachten kun je gerichter bepalen welke informatie relevant is voor jouw project.
Wil je jouw situatie of elektrische installatie bespreken? Neem dan contact op met ELVION GROUP.
Maak je volgende stap concreet
Een NEN 1010-inspectie geeft richting aan de oplevering van nieuwe of aangepaste elektrische installaties. De volgende stap is bepalen wat er in jouw situatie moet gebeuren: gaat het om een nieuwe installatie, een wijziging of een vraag over de bestaande situatie? Met een helder beeld van je project kun je gericht bespreken welke aanpak daarbij past.
Wil je jouw technische installatie en beveiliging samen bekijken, dan helpt een gesprek om de aandachtspunten op een rij te zetten. ELVION GROUP levert onder meer Hikvision- en Dahua-IP-camera’s. Bespreek hoe beveiliging kan aansluiten op de technische inrichting van jouw locatie.
Wil je jouw project of vraag bespreken? Neem contact op met ELVION GROUP. Zo kun je met een duidelijk plan verder werken aan een veilige en passende installatie.
Veelgestelde vragen over NEN 1010
Is het verplicht te voldoen aan de NEN 1010?
NEN 1010 is een norm, geen zelfstandige wet. In Nederland verwijst het Bouwbesluit naar deze norm voor de veilige aanleg van nieuwe elektrische installaties. Bij een project is het daarom verstandig de beoordeelde installatie en de gebruikte normversie in de opleverdocumentatie te benoemen. Zo kan een latere lezer zien waarop de beoordeling betrekking had en welke werkzaamheden zijn meegenomen.
Wat kost een inspectie?
De kosten hangen af van de installatie en de omvang van de beoordeling. Factoren zijn onder meer het type locatie, het bruto vloeroppervlak, de omgeving en het aantal verdeelinrichtingen. Ook de complexiteit en beschikbare documentatie kunnen meewegen. De prijs wordt bepaald op basis van de situatie en volgt na een offerteaanvraag. Een duidelijke projectomschrijving helpt de werkzaamheden af te bakenen.
Meer lezen over de NEN 1010?
Verdiep je in de onderdelen die bij jouw project passen. De aandachtspunten kunnen verschillen tussen een woning, bedrijfsruimte en tijdelijke voorziening. Breng in kaart welke werkzaamheden nieuw zijn en welke delen zijn aangepast. Daarmee kun je gerichter bepalen welke documentatie bij de oplevering hoort en welke vragen je over de elektrische installatie wilt bespreken.
NEN-keuring nodig?
Dat hangt af van de situatie. Een nieuwe of ingrijpend aangepaste laagspanningsinstallatie moet vóór ingebruikname worden beoordeeld. Bij een bestaande installatie die al in gebruik is, speelt periodieke controle een andere rol. Een nieuwe verdeelinrichting en een controle van een bestaande bedrijfsinstallatie vragen dus niet automatisch om dezelfde beoordeling. Het soort werk en het gebruik van de installatie helpen bepalen welke aanpak past.
Uit welke stappen bestaat een inspectie?
De inspecteur brengt eerst de installatie en beschikbare documentatie in kaart. Daarna volgt een visuele beoordeling van de aanleg en de onderdelen. Vervolgens voert de inspecteur passende metingen en beproevingen uit. De bevindingen en resultaten worden in een rapport opgenomen. Bij een aanpassing maakt het verschil of de beoordeling alleen het nieuwe deel omvat of ook de invloed daarvan op de rest van de installatie.
Wat is een NEN 1010-inspectie?
Een NEN 1010-inspectie is een beoordeling van een nieuwe laagspanningsinstallatie of een ingrijpend aangepast deel. De inspecteur beoordeelt de uitvoering aan de hand van de veiligheidsuitgangspunten voor oplevering. Waarnemingen, metingen en beproevingen geven samen inzicht in de installatie. Het rapport legt vast welke onderdelen zijn onderzocht en welke aandachtspunten bij de oplevering naar voren kwamen.
Wanneer is een NEN 1010-inspectie verplicht in Nederland?
In Nederland moet een nieuwe of aangepaste elektrische laagspanningsinstallatie vóór ingebruikname worden beoordeeld op veilige aanleg en naleving van NEN 1010. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij nieuwbouw of een ingrijpende verbouwing. Een periodieke controle van een installatie die al in gebruik is, heeft een ander doel. De aard van de werkzaamheden bepaalt welke beoordeling van toepassing is.
Welke installaties en onderdelen worden gecontroleerd bij een NEN 1010-inspectie?
Het toepassingsgebied omvat installaties in woningen, zakelijke en industriële gebouwen, openbare locaties, landbouwterreinen en tijdelijke voorzieningen. Afhankelijk van de installatie kunnen onder meer verdeelinrichtingen, geleiders, aardingsvoorzieningen en beveiligingstoestellen worden beoordeeld. Ook tekeningen, schema’s en waarschuwingsborden kunnen bij de controle horen. De precieze reikwijdte hangt samen met de opbouw en de werkzaamheden, zoals nieuwbouw of een uitbreiding.

